Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΓΠΑ)

Το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, εκπροσωπούμενο από τον καθηγητή Δημήτριο Σάββα, είναι ο συντονιστής του προγράμματος ECONUTRI. Ο συντονιστής θα εκπροσωπεί την κοινοπραξία στην REA, θα προωθεί και θα εποπτεύει τη συνολική τεχνική και επιστημονική πρόοδο του έργου και θα εξασφαλίζει συνδέσεις δικτύωσης με άλλα συναφή έργα.

Το AUA συμμετέχει και στα 7 πακέτα εργασίας. Αυτά είναι:

  • WP1: Δραστηριότητες επικοινωνίας, διάδοσης και εκμετάλλευσης,
  • WP2: Καινοτόμες τεχνολογίες για τη μείωση της ρύπανσης από θρεπτικά συστατικά από κοπριά και άλλες οργανικές μήτρες,
  • WP3: Καινοτόμες τεχνολογίες καλλιέργειας που μειώνουν τη ρύπανση του εδάφους και των υδάτων από θρεπτικά συστατικά μέσω της βελτιστοποίησης της χρήσης λιπασμάτων,
  • WP4: Τεχνολογίες που βασίζονται στη φύση και μειώνουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (GHG) και NH3,
  • WP5: Περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ανάλυση κύκλου ζωής & κοινωνικοοικονομικές πτυχές,
  • WP6: Διαχείριση δεδομένων και ανάλυση σε επίπεδο συστήματος και
  • WP7: Διαχείριση και συντονισμός του έργου στο οποίο η AUA είναι επικεφαλής.

Ο ρόλος της AUA σε κάθε WP περιγράφεται παρακάτω.

WP1: Δραστηριότητες επικοινωνίας, διάδοσης και εκμετάλλευσης

Στο πλαίσιο του Πακέτου Εργασίας 1, όλοι οι εταίροι του ΟΠΑ, μέσω διαφόρων δραστηριοτήτων, θα συμμετάσχουν στην επικοινωνία, τη διάδοση και την αξιοποίηση του έργου. Δραστηριότητες όπως επιστημονικές δημοσιεύσεις, συμμετοχή σε συνέδρια/εργαστήρια, ενημερωτικό δελτίο του έργου, διάδοση στο κοινό μέσω διαδικτυακής και τοπικής δημοσιότητας, επαφές με βιομηχανικούς φορείς, βίντεο και έντονη παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα αποτελέσουν κινητήρια δύναμη για την επίτευξη των στόχων. Επιπλέον, το AUA θα επεκτείνει την εκμετάλλευση του DSS NUTRISENSE και στις δύο εκδόσεις, ιδίως αυτή που χρησιμοποιείται για καλλιέργειες στο έδαφος και τη δεύτερη που χρησιμοποιείται σε καλλιέργειες χωρίς έδαφος, με έμφαση στην υποστήριξη της ανακύκλωσης του στραγγιστικού νερού.

WP2: Καινοτόμες τεχνολογίες μείωσης της ρύπανσης από θρεπτικά συστατικά από κοπριά και άλλες οργανικές μήτρες

Στο πλαίσιο του Πακέτου Εργασίας 1, το AUA(Εργαστήριο Συστημάτων Γεωργικών Μηχανών) θα συμβάλει στην εργασία 2.2 με τίτλο: “Βελτιστοποίηση των τεχνολογιών για τη βαθμονόμηση και την εφαρμογή των παραγόμενων προϊόντων”. Το AUA θα βελτιστοποιήσει και θα επιδείξει τεχνολογίες για την εξισορρόπηση της περιεκτικότητας σε Ν και Ρ της κοπριάς και της κοπριάς, την προσαρμογή της περιεκτικότητας σε θρεπτικά συστατικά για τις ανάγκες των φυτών και τη ρύθμιση του pH για τη μείωση των απωλειών Ν κατά 20% κατά την αποθήκευση και την εφαρμογή. Η συμβολή του ΟΠΑ θα περιλαμβάνει κυρίως την ανάπτυξη, επικύρωση και επίδειξη ενός έξυπνου ελεγκτή για την εφαρμογή της έγχυσης κοπριάς στο χωράφι με βάση την ακρίβεια της εκτίμησης των θρεπτικών στοιχείων του εδάφους.

WP3: Καινοτόμες τεχνολογίες καλλιέργειας που μειώνουν τη ρύπανση του εδάφους και των υδάτων από θρεπτικά συστατικά μέσω της βελτιστοποίησης της χρήσης λιπασμάτων

Στο πλαίσιο του WP3, η AUA θα συμβάλει σε τέσσερις διαφορετικές εργασίες.

Στο Εργασία 3.1, με τίτλο “Καινοτόμα μοντέλα και τεχνολογίες για τον έλεγχο των εκπομπών N/P από τις καλλιέργειες αγρού”, AUA (Εργαστήριο Συστημάτων Γεωργικών Μηχανών) θα βελτιστοποιήσει, θα επικυρώσει και θα επιδείξει μια νέα τεχνολογία που βασίζεται στη λίπανση ακριβείας σε καλλιέργειες ανοικτού αγρού για τη βελτιστοποίηση των ποσοτήτων θρεπτικών ουσιών που εφαρμόζονται, μειώνοντας έτσι τις απώλειες θρεπτικών ουσιών στο νερό και στον αέρα. Ενώ πολλές μελέτες έχουν ασχοληθεί με τη λίπανση ακριβείας, δεν υπάρχουν ακριβή μοντέλα που να χρησιμοποιούνται σε εμπορικούς αγρούς, τα οποία να βασίζονται σε δείκτες βλάστησης (VI) που λαμβάνονται από φασματικές εικόνες. Για τις επιλεγμένες καλλιέργειες (χειμερινό σιτάρι και πατάτα), θα διεξαχθεί αρχικά μια μελέτη ανάπτυξης σε ένα εμπορικό χωράφι, εξετάζοντας τεμάχια σε λωρίδες με διαφορετικές δόσεις λίπανσης, οι οποίες θα επικυρωθούν με τη χρήση εικόνων από μη επανδρωμένο αεροσκάφος με υπερφασματική κάμερα (AUA) και με τη μοναδική έξυπνη κάμερα της AUGMENTA που τοποθετείται στο τρακτέρ (https://www.augmenta.ag) που μετρά τις VI και άλλες παραμέτρους της καλλιέργειας. Με βάση αυτές τις μετρήσεις, θα δημιουργηθεί ένα μοντέλο θρεπτικών στοιχείων για την αντιστοίχιση των VI με την κατάσταση των θρεπτικών στοιχείων της καλλιέργειας. Το μοντέλο θα χρησιμοποιηθεί στη συνέχεια σε συνδυασμό με την ανίχνευση σε πέντε εμπορικά χωράφια ανά καλλιέργεια- θα μετρηθεί η χρήση λιπασμάτων και η απόδοση.

Στην εργασία 3.2, με τίτλο “Καινοτόμα μοντέλα/τεχνολογίες για τον έλεγχο των εκπομπών N/P από κηπευτικές καλλιέργειες που καλλιεργούνται στο έδαφος”, το AUA(Εργαστήριο Κηπευτικής Παραγωγής) θα επικυρώσει και θα επιδείξει ένα DSS που θα προκύψει από την περαιτέρω ανάπτυξη του λογισμικού NUTRISENSE(https://nutrisense.online/) που χρησιμοποιείται από καλλιεργητές χωρίς έδαφος. Το διευρυμένο NUTRISENSE (SOIL NUTRISENSE) θα υπολογίζει με ακρίβεια τις απαιτήσεις σε λίπασμα για βασική λίπανση και λίπανση διαφόρων ειδών καλλιεργειών, κυρίως λαχανικών υπαίθρου και θερμοκηπίων, λαμβάνοντας υπόψη την εποχή, την ποιότητα του νερού άρδευσης και την ανάλυση του εδάφους. Το λογισμικό θα δοκιμαστεί και θα επικυρωθεί από ενδιαφερόμενους φορείς σε μεσογειακό περιβάλλον (Ελλάδα), οι οποίοι θα έχουν πλήρη πρόσβαση και υποστήριξη από την ECONUTRI.

Επιπλέον, στην εργασία 3.2, το AUA(Εργαστήριο Κηπευτικής Παραγωγής) θα εφαρμόσει ένα κατάλληλα σχεδιασμένο σύστημα άρδευσης με τη χρήση κατάλληλων μίνι ψεκαστήρων γύρω από κάθε φυτό για τη συνεχή/εναλλακτική ύγρανση ενός μεγάλου/διαφορετικού τμήματος του εδάφους. Έτσι, το ριζικό σύστημα θα επεκταθεί σε μέρη του εδάφους που δεν αρδεύονται όταν χρησιμοποιούνται τα συνήθη συστήματα στάγδην άρδευσης. Η επέκταση της εδαφικής ποσότητας που υγραίνεται τακτικά μέσω ενός νέου σχεδιασμού του συστήματος άρδευσης επιτρέπει την ανάπτυξη ενός πιο εκτεταμένου ριζικού συστήματος που χρησιμοποιεί την οργανική μάζα από έναν μεγαλύτερο όγκο εδάφους, αυξάνοντας έτσι την αποτελεσματικότητα της χρήσης των θρεπτικών στοιχείων και περιορίζοντας την έκπλυση νιτρικών. Ως αποτέλεσμα, τα αποθέματα Ν του εδάφους που χρησιμοποιούνται από τα φυτά θα επεκταθούν σημαντικά, ελαχιστοποιώντας έτσι την ανάγκη για πρόσθετη εφαρμογή λιπασμάτων κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου και περιορίζοντας τις απώλειες νιτρικών μέσω έκπλυσης μετά το τέλος της καλλιεργητικής περιόδου.

Στην εργασία 3.3, με τίτλο “Καινοτομίες για τη μεγιστοποίηση της ανακύκλωσης θρεπτικών συστατικών και τη βελτίωση του NUE σε συστήματα καλλιέργειας χωρίς χώμα”, το AUA(Εργαστήριο Κηπευτικής Παραγωγής) θα αναπτύξει περαιτέρω, θα επικυρώσει και θα επιδείξει ένα νέο σύστημα λίπανσης (FS) για τη βελτιστοποίηση της ανακύκλωσης των εκροών λίπανσης σε κλειστές καλλιέργειες χωρίς χώμα. Αυτό το FS συνδέεται με ιοντοεκλεκτικά ηλεκτρόδια (ISE) που αναπτύχθηκαν από την CG και ελέγχονται από το λογισμικό NUTRISENSE που αναπτύχθηκε από την AUA. Η χρήση των ISE με ένα φιλικό προς το χρήστη λογισμικό παρέχει ένα εργαλείο για την παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο των συγκεντρώσεων θρεπτικών στοιχείων στα λύματα λίπανσης, επιτρέποντας έτσι τη βέλτιστη συμπληρωματική εφαρμογή λιπασμάτων για τη διατήρηση των επιθυμητών συγκεντρώσεων θρεπτικών στοιχείων στο παρεχόμενο θρεπτικό διάλυμα. Έτσι, οι καλλιεργητές θα ενθαρρυνθούν να στραφούν στην ανακύκλωση των λυμάτων λίπανσης σε θερμοκηπιακές καλλιέργειες χωρίς χώμα, καθώς θα αρθεί η αβεβαιότητα στην παροχή θρεπτικών στοιχείων που τους αποθαρρύνει από την υιοθέτηση κλειστών συστημάτων χωρίς χώμα.

Στο Εργασία 3.4, με τίτλο “Καινοτόμες φυσιολογικές προσεγγίσεις των φυτών και λιπάσματα για τη βελτίωση της NUE”, AUA (Εργαστήριο Αναπαραγωγής Φυτών) θα χρησιμοποιήσει μικρά RNAs (miRNAs και lncRNAs) για τον έλεγχο επιλεγμένων γονιδίων που εμπλέκονται στη NUE (δηλ. N και P) μέσω της εκμετάλλευσης του ενδογενούς μηχανισμού RNAi στην τομάτα για την ενίσχυση της NUE. Το AUA έχει ήδη μελετήσει και χρησιμοποιήσει μικρά RNA για τον έλεγχο της γονιδιακής έκφρασης, ιδίως για τη διαχείριση των φυτικών ιών. Τα μικρά RNAs είναι γνωστό ότι ρυθμίζουν την έκφραση των γονιδίων των φυτών- τα μικρο-RNAs (miRNAs) και τα μακρά μη κωδικοποιημένα RNAs (lncRNAs) (λειτουργούν επίσης ως αποτελεσματικοί σφουγγάριοι miRNAs) έχουν εφαρμοστεί στον έλεγχο της γονιδιακής έκφρασης γονιδίων που εμπλέκονται στη NUE (π.χ. NLP, NRT, PHO2). Η εξωγενής εφαρμογή/πρόσληψη (μέσω της πρόσληψης από τα φύλλα ή τη ρίζα) miRNAs και lncRNAs θα μπορούσε να επηρεάσει την έκφραση γονιδίων μέσω της ειδικής για την αλληλουχία αποσιώπησης RNA, η οποία χαρακτηρίζεται ως RNAi, και συνεπώς τον φαινότυπο του φυτού. Η επίδραση αυτών των μικρών RNA θα μελετηθεί στην τομάτα.

WP4: Τεχνολογίες που βασίζονται στη φύση και μειώνουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (GHG) και NH3

Στο πλαίσιο του WP4, η AUA θα συμβάλει σε τρεις διαφορετικές εργασίες.

Στην εργασία 4.1, με τίτλο “Μείωση των εκπομπών GHG και NH3 από τους στάβλους”, το AUA(Εργαστήριο Γεωργικών Δομών) θα σχεδιάσει συνθέσεις ζωοτροφών και ακριβείς μεθόδους σίτισης για πουλερικά, ενώ θα μετρήσει τις επιπτώσεις τους στα GHG και NH3 σε κλίμακα στάβλου. Η δραστηριότητα θα στηριχθεί στα αποτελέσματα και τις δραστηριότητες του έργου H2020 RES4LIVE, το οποίο είχε ως στόχο να φέρει στην αγορά ολοκληρωμένες, οικονομικά αποδοτικές και ευαίσθητες στην περίπτωση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) λύσεις για την επίτευξη κτηνοτροφίας χωρίς ορυκτά καύσιμα. Στο έργο ECONUTRI θα αξιολογηθεί η εγκατάσταση και η χρήση φωτοβολταϊκών συστημάτων στις πτηνοτροφικές εγκαταστάσεις της AUA όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αποδοτικότητα του κόστους.

Στην εργασία 4.3, με τίτλο “Μείωση των εκπομπών από τα χωράφια”, το AUA(Εργαστήριο Αμπελουργίας) θα επικυρώσει και θα επιδείξει τρεις εναλλακτικές πρακτικές βιολογικής γεωργίας ικανές να μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στους αμπελώνες με βάση: (i) καλλιέργεια χειμερινών ψυχανθών ως χλωρή λίπανση, (ii) κούρεμα της φυσικής εδαφοκάλυψης, ή (iii) χρήση υπολειμμάτων ξύλου και στεμφύλων σταφυλιών. Το έργο αυτό θα διεξαχθεί σε συνεργασία με το JHI, το οποίο θα συμβάλει στις μετρήσεις των αερίων του θερμοκηπίου. Οι τεχνολογίες αυτές, οι οποίες αναμένεται να μειώσουν τις εκπομπές Ν2Οκατά 20-25% σε σύγκριση με τα συμβατικά ανόργανα λιπάσματα Ν, θα επιδειχθούν σε δύο εμπορικούς αμπελώνες.

Στην εργασία 4.4, με τίτλο “Μείωση των εκπομπών μέσω της ανατροφοδότησης της παρακολούθησης”, το AUA(Εργαστήριο Γεωργικών Δομών) θα επικυρώσει και θα αποδείξει τη χρησιμότητα των εμπορικά διαθέσιμων εργαλείων παρακολούθησης των εκπομπών/συγκεντρώσεων στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και NH3.

WP5: Περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ανάλυση κύκλου ζωής & κοινωνικοοικονομικές πτυχές

Στο πλαίσιο του WP5, η AUA θα συμβάλει σε δύο διαφορετικές εργασίες.

Στην εργασία 5.2, με τίτλο “Αξιολόγηση κύκλου ζωής”, το AUA AUA(Εργαστήριο Γεωργικών Δομών) θα συμβάλει, σε συνεργασία με το IGZ, στις περιβαλλοντικές αξιολογήσεις με τη χρήση της αξιολόγησης κύκλου ζωής (ΑΚΖ), εστιάζοντας στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε τρεις κλίμακες: τοπική, περιφερειακή και παγκόσμια. Τα σύνολα δεδομένων που θα παραχθούν από τις προσομοιώσεις της εργασίας 5.1 θα χρησιμοποιηθούν ως δεδομένα εισόδου στην ανάλυση ΑΚΖ. Τα αποτελέσματα των προσομοιώσεων της εργασίας 5.1 θα τροφοδοτήσουν τις ανάγκες σε δεδομένα που σχετίζονται με την απογραφή των εισροών και εκροών κατά μήκος των σταδίων του κύκλου ζωής που βρίσκονται στο επίκεντρο. Η εργασία θα περιλαμβάνει στόχο και πεδίο εφαρμογής, ανάλυση απογραφής και εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Στο Εργασία 5.3, με τίτλο “Κοινωνικοοικονομική αξιολόγηση”, AUA (Εργαστήριο Παραγωγής Λαχανικών) θα υποστηρίξει τις εργασίες που διεξάγονται από την ESSRG, το JHI και το UTH σε κοινωνικοοικονομικές μελέτες που εστιάζουν στην κατανόηση από τους καταναλωτές της κοινωνικοοικονομικής βιωσιμότητας των τριών αντιπροσωπευτικών καινοτομιών που δοκιμάστηκαν στην εργασία 5.2 για να διερευνηθεί η ετοιμότητα των καταναλωτών να αποδεχθούν τρόφιμα από βιώσιμη γεωργική παραγωγή.

WP6: Διαχείριση δεδομένων και ανάλυση σε επίπεδο συστήματος

Στο πλαίσιο του WP6, η AUA θα συμβάλει σε δύο διαφορετικές εργασίες.

Στην εργασία 6.1, με τίτλο “Διαχείριση δεδομένων και αξιολογήσεις των ΜΔΠ σε κλίμακα πεδίου/εκμετάλλευσης”, το AUA(Εργαστήριο Φυτικής Παραγωγής) θα υποστηρίξει το JHI στο σχεδιασμό ενός λεπτομερούς σχεδίου διαχείρισης δεδομένων για να διασφαλίσει τις βέλτιστες πρακτικές διαχείρισης δεδομένων.

Στην εργασία 6.3, με τίτλο “Χαρτογράφηση πολιτικής, -κωδικοποίηση και -συστάσεις”, το AUA(Εργαστήριο Φυτικής Παραγωγής), μαζί με το JHI και το ESSRG, θα υποστηρίξει το SPI στη σύνταξη τεσσάρων ενημερωτικών δελτίων πολιτικής, τα οποία θα καθορίζουν με απλά λόγια τις οδούς μετασχηματισμού για τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων σχετικά με την εφαρμογή των NBS για τη βιώσιμη διαχείριση των θρεπτικών ουσιών.

WP7: Διαχείριση και συντονισμός του έργου στο οποίο η AUA είναι επικεφαλής

Στο Πακέτο Εργασίας 7, το AUA είναι ο επικεφαλής του Πακέτου Εργασίας, συμβάλλοντας και στις τέσσερις εργασίες.

Στην εργασία 7.1, με τίτλο “Συντονισμός του έργου”, το AUA (Εργαστήριο Φυτικής Παραγωγής) ως επικεφαλής της εργασίας θα αναλάβει όλες τις ενέργειες που απαιτούνται για την επιτυχή διαχείριση του έργου, τόσο σε διοικητικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο, εξασφαλίζοντας την επίτευξη των στόχων του και τη μεγιστοποίηση του αντίκτυπου των αποτελεσμάτων που θα προκύψουν. Η συντονιστική ομάδα θα διασφαλίσει τον ομαλό συντονισμό μεταξύ των ΑΠ και την έγκαιρη υποβολή των παραδοτέων και των ορόσημων.

Στην εργασία 7.2, με τίτλο “Διοικητική και οικονομική διαχείριση” και συντονισμό από τη METEC, το AUA θα συμβάλει στα εξής: (i) συνεχής και αποτελεσματική διοικητική και οικονομική διαχείριση, ii) υποστήριξη και βοήθεια προς τους επιμέρους εταίρους του έργου σε διοικητικά και οικονομικά θέματα, (iii) εξαμηνιαία παρακολούθηση των δαπανών για να διασφαλιστεί ότι οι δαπάνες είναι σύμφωνες με τη συμφωνία επιχορήγησης και τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΚ, (iv) διαχείριση των συμβάσεων, συμπεριλαμβανομένων των τροποποιήσεων των συμφωνιών επιχορήγησης και κοινοπραξίας, εφόσον απαιτείται, (v) συντονίζει την παραγωγή και την έγκαιρη υποβολή των εκθέσεων του έργου. (vi) την υποβολή οικονομικών εκθέσεων στον φορέα χρηματοδότησης.

Στην εργασία 7.3, με τίτλο “Παρακολούθηση και αξιολόγηση”, το AUA (Εργαστήριο Παραγωγής Λαχανικών) ως επικεφαλής της εργασίας θα (i) να σχεδιάσει εργαλεία παρακολούθησης του έργου με στόχο την παροχή αποτελεσματικών μέσων για τη διευκόλυνση του συντονισμού του έργου, ii) παρακολουθεί την πρόοδο όσον αφορά την υλοποίηση του έργου και τη χρήση των χρηματοδοτικών πόρων, (iii) παρακολουθεί την υποβολή των παραδοτέων και την επίτευξη των ορόσημων, iv) να συστήσει μια εξωτερική συμβουλευτική επιτροπή, η οποία θα κληθεί να συμμετάσχει σε δύο εργαστήρια εσωτερικής αξιολόγησης που θα διοργανωθούν στο Μ18 και στο Μ32, και να υποβάλει δύο εκθέσεις εξωτερικής παρακολούθησης με προτάσεις και κριτικές για το έργο που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι το Μ18 και το Μ32, αντίστοιχα.

Στην εργασία 7.4, με τίτλο “Διασφάλιση ποιότητας και διαχείριση κινδύνων”, το AUA (Εργαστήριο Φυτικής Παραγωγής) ως επικεφαλής της εργασίας θα δημιουργήσει έναν συστηματικό μηχανισμό καταγραφής και αξιολόγησης για την παρακολούθηση και την παρακολούθηση των εργασιών που σχετίζονται με το έργο και τη διαχείριση των δραστηριοτήτων για τη διασφάλιση και τον έλεγχο της ποιότητας. Επιπλέον, η AUA θα καταρτίσει και θα εφαρμόσει κατάλληλο σχέδιο διαχείρισης κινδύνων για τη συνεχή παρακολούθηση της προόδου των επιμέρους εργασιών και των πακέτων εργασίας και θα λάβει εγκαίρως μέτρα για την αντιμετώπιση πιθανών κινδύνων, διασφαλίζοντας έτσι την επίτευξη των στόχων του έργου.